Zmiany chorobowe
Oglądając język, zwracamy uwagę na jego kształt, zabarwienie, budowę powierzchni i naloty. Ważnym objawem neurologicznym jest połowiczy zanik języka. Zanik dotyczy przy tym wyłącznie mięśniówki, tak że prawidłowa błona śluzowa jest pomarszczona lub pobruzdowana sprawiając wrażenie, jak gdyby było jej zbyt dużo. Przy obustronnym zaniku języka ocena może być utrudniona. Zwykle w takich przypadkach stwierdza się drgania włóknikowe języka, odpowiadające drganiom mięśni szkieletowych przy uszkodzeniu neuronu obwodowego. Niekiedy połowiczy zanik języka łatwiej stwierdza się obmacywaniem niż przy oglądaniu. Przy ośrodkowym porażeniu nerwu podjęzykowego język odchyla się, jak wiadomo, w kierunku strony porażonej. Rozlane powiększenie języka wyraża się jego pogrubieniem; zgrubiały język zatraca swój szpiczasty kształt przy wysunięciu do przodu. Na bocznej powierzchni powiększonego języka widoczne są wgłębienia spowodowane uciskiem przez zęby, nie są one jednak objawem stałym i mogą występować również u osób z językiem prawidłowym. Powiększenie języka widuje się w obrzęku śluzowatym, w akromegalii, a prawie zawsze występuje ono we wrodzonej niedoczynności tarczycy i w kretynizmie.