Niejednolite zacienienia
Jednolite zacienienie płata, segmentu lub subsegmentu jest wyrazem procesu zapalnego lub niedodmy. Pneumokokowe zapalenia płuc płatowe i segmentalne są obecnie rzadsze niż poprzednio. Częstsze są natomiast zapalenia spowodowane przez Klebsiella, w których objętość zapalnie zmienionego płuca ulega charakterystycznemu powiększeniu. Często dochodzi w nich do rozmiękania nacieku i do przenoszenia się zapalenia na inne obszary płuc. Część zapaleń wirusowych i spowodowanych przez mikoplazmy przebiega również w formie zapaleń ograniczonych do segmentów i subsegmentów. Dają one przy tym obraz bardziej intensywnego, mlecznego zmętnienia, a w okresie regresji wzmożenie rysunku o charakterze siateczki. Zmiany ograniczone do płata czy jednego lub paru segmentów spowodowane są często przez niedodmę, której przyczyną jest zamknięcie światła oskrzela przez guz, rzadziej przez czop śluzowy, ciało obce, przebicie się do oskrzela gruźliczo-zmienionego węzła chłonnego lub węzła w ziarnicy złośliwej. Ponieważ w części przypadków raka oskrzeli zamknięcie światła oskrzela nie jest objawem stałym, może dojść do cofnięcia się niedodmy, jak również może wystąpić obturacyjna postać zapalenia płuc. Przy trwale utrzymującej się niedrożności oskrzela dochodzi do marskości zapadniętych, bezpowietrznych części płuc, które tak przylegają do śródpiersia, że na zdjęciu rentgenowskim są prawie niewidoczne i mogą być wzięte za zrost opłucnej śródpiersia.